Jak stanowi Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku (Dz.U. 2023.901) osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
Opłatę za pobyt w DPS ponosi:
- mieszkaniec domu ale nie więcej niż 70 % swojego dochodu;
- małżonek, zstępni przed wstępnymi (zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust.2 w/w ustawy) pod warunkiem, że spełniają kryteria dochodowe takie jak:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; - gmina, z której osoba została skierowana do DPS – w wysokości różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatami wnoszonymi przez osoby wyżej wymienione;
Art. 103 ust. 2 ustawy stanowi, że kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w DPS biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości. W przypadku odmowy przez te osoby zawarcia umowy wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca ustala w drodze decyzji organ właściwej gminy z uwzględnieniem kryteriów dochodowych po przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego. Natomiast w przypadku odmowy zawarcia umowy oraz nie wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu rodzinnego wysokość opłaty także ustalana jest w drodze decyzji, ale bez uwzględnienia kryterium dochodowego, w wysokości różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby zobowiązane.
Ustawodawca przewidział także szereg zwolnień z obowiązku ponoszenia opłat przez najbliższą rodzinę. Ustawa w art. 64 stanowi, że osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu środowiskowego wywiadu rodzinnego, w szczególności jeżeli:
1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce;
2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;
3 )małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;
4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko;
5) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu;
6) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu;
7) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże, w szczególności na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku, rażące naruszenie przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty.
Należy pamiętać, że powyższe wyliczenie jest wyłącznie przykładowe. Zwolnienia można dokonać również w innych, trudnych sytuacjach życiowych o ile zostaną właściwe uzasadnione.
Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy na którymkolwiek etapie ustalania wysokości opłaty, zwalniania z niej i sporządzania odwołań od decyzji zapraszamy do kontaktu z kancelarią.